justice-law-case-hearing-159832

Zobaczymy się w sądzie! Oto akt oskarżenia

Garść rzetelnej wiedzy o pracy polskich organów ścigania. Zobacz jak wygląda akt oskarżenia – pismo, które definitywnie zamyka początkowy etap postępowania karnego i otwiera drzwi do sądu.

Wprowadzenie

Po lekturze dwóch poprzednich artykułów wiesz już w jaki sposób wszczyna się śledztwo lub dochodzenia oraz co zrobić, aby przedstawić podejrzanemu zarzuty. Teraz czas na wielki finał.

Gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest już kompletny, sporządza się akt oskarżenia. To bardzo ważne pismo dla każdego postępowania karnego. Akt oskarżenia kończy etap postępowania przygotowawczego, czyli takiego, które toczy się przed prokuratorem lub policją (ewentualnie innym podobnym organem). Otwiera natomiast nowy rozdział – postępowanie sądowe. Po wniesieniu bowiem aktu oskarżenia to sąd staje się gospodarzem postępowania i jego zadaniem jest organizowanie rozpraw, wzywanie świadków, przesłuchiwanie osób, a wreszcie wydanie wyroku. W postępowaniu sądowym prokurator występuje jedynie jako strona, mając zasadniczo takie same prawa, jak podejrzany, którego w tym stadium procesu określa się już mianem oskarżonego.

Postawa prawna: art. 331, 332, 333 Kodeksu postępowania karnego

Tak to wygląda w rzeczywistości

Rzuć okiem na przykładowy akt oskarżenia. (uwaga! użyte w przykładach nazwiska, nazwy, adresy, sygnatury spraw oraz sytuacje są fikcyjne).

Jak widzisz, istotnie różni się on od pism procesowych, z którymi miałeś do czynienia w dwóch poprzednich artykułach. Nie zmienia się jedynie pieczęć nagłówkowa na górze, oraz umieszczona obok niej sygnatura sprawy. Sygnatura ta ulegnie jednak zmianie, gdy akt oskarżenia wpłynie do sądu. To właśnie sąd jest adresatem tego pisma, i po przyjęciu aktu oskarżenia zarejestruje sprawę pod nową sygnaturą oraz rozpocznie przygotowania do rozprawy.

Tytuł pisma zwyczajowo zawiera określenie osoby oskarżonej oraz kwalifikacji prawnej zarzucanego jej czynu.

Poniżej nowość. W przeciwieństwie do postanowienia o wszczęciu postępowania, czy też o przedstawieniu zarzutów, akt oskarżenia nie zawiera komparycji. Zamiast niej umieszcza się w akcie oskarżenia dokładne dane oskarżonego. Oprócz imienia i nazwiska prokurator (czy też policjant) przed sporządzeniem aktu oskarżenia ma obowiązek zebrać szczegółowe informacje o sytuacji rodzinnej i majątkowej oskarżonego, o jego uprzedniej karalności itp. Dane te są istotne przy określeniu w przyszłości wymiaru kary lub ocenie stopnia zawinienia sprawcy.

Teraz spójrz na część dokumentu bezpośrednio pod danymi oskarżonego. Jako że adresatem aktu oskarżenia jest sąd, autor tego pisma ma obowiązek zdać mu relację istotnych zdarzeń, do jakich doszło w toku postępowania przygotowawczego, takich jak: zatrzymanie lub pozbawienia wolności oskarżonego (przykładowo z powodu tymczasowego aresztowania); ewentualne stosowanie wobec niego dozoru policji, poręczenia majątkowego, zakazu opuszczania kraju lub innych tzw. “środków zapobiegawczych”, a także tego, czy w toku dotychczasowego procesu zabezpieczono majątek oskarżonego na poczet przyszłych kar – to właśnie zabezpieczenie majątkowe.

Podobnie jak w przypadku postanowienia o przedstawieniu zarzutów, i tutaj najważniejszym elementem pisma jest przytoczenie opisu zarzucanego oskarżonemu czynu oraz jego kwalifikacji prawnej. Muszą one korespondować z treścią przedstawionych wcześniej zarzutów, jeżeli prokurator nie chce się narazić na zwrot aktu oskarżenia w celu uzupełnienia braków postępowania.

Poniżej umieszcze się garść informacji organizacyjnych, w tym bardzo ważną – do jakiego sądu i do jakiego wydziału kierowany jest akt oskarżenia. Jeżeli natomiast chodzi o uzasadnienie, to prokurator lub policjant jest zwolniony z obowiązku jego sporządzenia, o ile postępowanie toczyło się w formie dochodzenia. Forma ta, w przeciwieństwie do śledztwa, zastrzeżona jest dla prostszych spraw o mniejszym ciężarze gatunkowym. Stąd dopuszcza się możliwość pominięcia uzasadnienia. W postępowaniach zakończonych w formie śledztwa jest to jednak nieodzowny element aktu oskarżenia.

Pod podpisem autora aktu oskarżenia oraz jego pieczęcią powinno znaleźć się jeszcze kilka dodatkowych elementów, takich jak: wyliczenie przesłuchanych w sprawie świadków i podejrzanych; wyliczenie innych zebranych w sprawie dowodów; informacja o ewentualnych zabezpieczonych w postępowaniu dowodach rzeczowych oraz o przedmiocie zabezpieczenia majątkowego. Dla uproszczenia pominęliśmy tę część aktu oskarżenia w powyższym przykładzie.

Tags: No tags

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *