AmademiaParagrafu_projekt_v0.2.0

Odpowiedzialność za zwierzęta i rzeczy

Autor: Karolina Szczęsna

Odpowiedzialność za czyny niedozwolone jest jednym ze źródeł stosunku zobowiązaniowego. Na treść tego stosunku składają się: uprawnienie do odszkodowania i odpowiadający mu obowiązek naprawienia szkody. Jest więc uprawniony, któremu wyrządzona została szkoda, która ma być naprawiona oraz zobowiązany, który za wyrządzenie tej szkody odpowiada i ma ją naprawić. Odpowiedzialność za czyny niedozwolone nazywana jest czasami odpowiedzialnością deliktową czy ex delictu. Takie określenie nie jest precyzyjne. Deliktami są tylko działania zawinione (czyli takie, gdzie można sprawcy przypisać choćby minimalny stopień winy). Oprócz nich do czynów niedozwolonych zaliczane są też sytuacje, gdy szkoda została wyrządzona bez winy odpowiedzialnego za jej naprawienie, a nawet niezależnie od woli człowieka. W ramach tej odpowiedzialności można być zobowiązanym do naprawienia szkody wyrządzonej własnym działaniem lub zaniechaniem (czyli deliktem), ale też czynami innych osób, a nawet spowodowanej przez zwierzęta lub rzeczy.

Omówiona odpowiedzialność za zwierzę nie obejmuje zwierząt dzikich (żyjących w stanie wolnym) oraz sytuacji, gdy zwierzę nie działa z własnego popędu, czyli jest intencjonalnie wykorzystane do wyrządzenia szkody lub jego zachowanie jest całkowicie kontrolowane i kierowane przez człowieka (np. pogryzienie na skutek szczucia psem na poszkodowanego). W tym ostatnim przypadku osoba wykorzystująca zwierzę czy kierująca nim będzie odpowiadać za szkodę na zasadach ogólnych.
Do odpowiedzialności powstającej bez woli a niekiedy i wiedzy zobowiązanego należą także:

• odpowiedzialność zajmującego pomieszczenie,
• odpowiedzialność posiadacza budowli.

W pierwszym przypadku mowa o odpowiedzialności osoby zajmującej pomieszczenie, czyli na przykład właściciela czy najemcy mieszkania (o odpowiedzialności decyduje faktyczne władztwo nad pomieszczeniem, nie jest konieczny tytuł prawny do jego zajmowania a jedynie, by odnosiło się do wyodrębnionego pomieszczenia) za szkodę wyrządzoną wyrzuceniem, wylaniem lub spadnięciem jakiegokolwiek przedmiotu z pomieszczenia. Jest to odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, a uchylenie się od odpowiedzialności wymaga wykazania jednej z przesłanek egzoneracyjnych.
Z kolei posiadacz samoistny budowli (czyli każdy kto faktycznie włada budowlą jak właściciel, nawet jeśli nie ma do tego tytułu prawnego) odpowiada za szkodę wyrządzoną przez zawalenie się budowli lub oderwanie się jej części. Co istotne, w przypadku tej regulacji jako budowlę rozumieć należy nie tylko budynek, ale też budowle czy urządzenia połączone z gruntem choćby krótkotrwale i przemijająco np. wieżę, zaporę rzeczną, ale także kiosk czy pawilon. Odpowiedzialność posiadacza budowli także ukształtowana jest na zasadzie ryzyka a uchylenie się od odpowiedzialności wymaga wykazania, że zawalenie się budowli lub oderwanie się jej części nie wynikło ani z braku utrzymania budowli należytym stanie, ani z wady w budowie.

Zadanie jest współfinansowane ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014-2020.

Tags: No tags

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *