AmademiaParagrafu_projekt_v0.2.0

Dyskryminacja i mobbing – Akademia Paragrafu

Autor: Anna Winczakiewicz

Mój szef mnie mobbinguje – będę zmuszona odejść z pracy. Jestem poniżana przez współpracowników – lekarz zdiagnozował depresję. Jestem molestowany seksualnie przez przełożoną – opowiada mi dowcipy z podtekstem i wysyła dwuznaczne MMS-y. Jestem dyskryminowana ze względu na pochodzenie – dostaję przez to niższe wynagrodzenie. Jestem dyskryminowany ze względu na wiek – nie byłam na żadnym szkoleniu – wszystkie te sytuacje łączy jedno: są one niedozwolone przez przepisy prawa pracy. Różnią się jednak między sobą szczegółami, możliwą reakcją pracownika i konsekwencjami dla pracodawcy.

Powszechnie w mediach, filmach czy debacie publicznej padają takie sformułowania jak mobbing, dyskryminacja czy molestowanie seksualne. Jak należy rozumieć każde z tych pojęć?

  • Dyskryminacja bezpośrednia – sytuacja, w której konkretną osobę traktuje się gorzej od innej osoby w tej samej sytuacji, bez obiektywnego i racjonalnego powodu, ze względu na cechę osobistą taką jak np. płeć, rasa, pochodzenie etniczne, narodowość, religia, wyznanie, światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientacja seksualna,

Przykład: np. przyznawanie premii wyłącznie mężczyznom, mimo iż kobiety na tym samym stanowisku z tym samym doświadczeniem i kwalifikacjami mają tak samo dobre wyniki pracy;

  • Dyskryminacja pośrednia – sytuacja, w której dla osoby występują lub mogłyby wystąpić niekorzystne dysproporcje lub szczególnie niekorzystna dla niej sytuacja, ze względu np. na jej płeć, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, religię, wyznanie, światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną, na skutek pozornie neutralnego postanowienia, zastosowanego kryterium lub podjętego działania.

Przykład: premia przysługuje pracownikom, którzy przepracowali minimum 40 godzin w tygodniu – automatycznie pozbawia się premii osoby pracujące w niepełnym wymiarze czasu pracy, w tym osoby z niepełnosprawnością,

Wyjątek: działanie jest obiektywnie uzasadnione ze względu na zgodny z prawem cel, który ma być osiągnięty, a środki służące osiągnięciu tego celu są właściwe i konieczne, np. do pracy z kobietami doznającymi przemocy ze strony mężczyzn poszukiwana jest psycholog-kobieta,

  • Zachęcanie czy nakazywanie dyskryminacji – sytuacja, w której osoba na stanowisku kierowniczym zachęca bądź nakazuje prowadzenie praktyk dyskryminacyjnych,

Przykład: nakłanianie podwładnych do nękania stażysty poprzez komentarze dotyczące jego tuszy i dawanie mu liczby zadań niemożliwych do wykonania;

  • Molestowanie – niepożądane zachowanie, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności pracownika i stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery,

Przykład: mężczyzna pochodzący z niewielkiej miejscowości na wschodzie Polski jest wyśmiewany przez swojego szefa – kilkukrotnie słyszał od niego uwagi dotyczące słomy wystającej z butów i komentarze na temat zacofania cywilizacyjnego Podlasia oraz sugestie, by wrócił do siebie na wieś;

  • Mobbing – działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub jego ośmieszenie, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników,

Ważne! Na mobbing mogą składać się wielokrotnie powtarzane zachowania mieszczące się w definicji molestowania – różnica między tymi dwoma pojęciami to właśnie długotrwałość!

Przykład: kobieta z dużą wadą wzroku jest od początku podjęcia zatrudnienia, czyli od kilku miesięcy, szykanowana przez swoją szefową, która krytykuje ją przy innych pracownikach za wszystko – od koloru włosów po sposób, w jaki pisze na klawiaturze, zmienia jej tapetę na ekranie komputera na zdjęcia pornograficzne, nakazuje jej zmywać po sobie talerze, wydaje sprzeczne ze sobą polecenia i prowadzi notatnik porażek, w której opisuje wszelkie „błędy” podwładnej, na skutek czego pracownica nabawiła się nerwicy i przebywa na długotrwałym zwolnieniu lekarskim;

  • molestowanie seksualne – sytuacja, w której wobec osoby podejmowane są działania naruszające godność człowieka, a mające charakter seksualny bądź odnoszące się do płci,

Przykład: w wymiarze fizycznym (klaps w pośladek) oraz psychicznym: werbalnym (komentarze na temat wyglądu: zakładaj bardziej kobiece sukienki, bo nie widzimy wszystkich twoich atutów) i pozawerbalnym (dwuznaczne gesty).

Jak widzicie, katalog zabronionych zachowań jest niezwykle szeroki. Często ustalenie, czy doszło do dyskryminacji, molestowania czy mobbingu, nie jest proste.

Zadanie jest współfinansowane ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014-2020.

Tags: No tags

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *