pexels-photo-327533

5 rzeczy, które powinieneś wiedzieć o postępowaniu egzekucyjnym

Prezentujemy kilka prawnych faktów, które warto wiedzieć o postępowaniu egzekucyjnym i działalności komorników.

1. Kiedy komornik może wszcząć przeciwko mnie postępowanie egzekucyjne?

Komornik sam, z własnej inicjatywy nie wszczyna postępowania egzekucyjnego. Podstawą do wszczęcia postępowania jest wniosek o wszczęcie egzekucji złożony przez wierzyciela przeciwko dłużnikowi do komornika. W przedmiotowym wniosku wierzyciel musi wskazać świadczenie, którego spełnienia się domaga oraz dokument stanowiący podstawę żądania czyli tytuł wykonawczy.

Dłużnik – osoba, która powinna spełnić świadczenie względem wierzyciela, np. osoba, która pożyczyła pieniądze od wierzyciela i zobowiązana jest do ich zwrotu.

Wierzyciel – osoba, która może żądać spełnienia świadczenia od dłużnika, np. osoba, która pożyczyła pieniądze dłużnikowi.

UWAGA! Bez tytułu wykonawczego Komornik nie może wszcząć postępowania egzekucyjnego.

Czym jest tytuł wykonawczy? Np. wyrok lub nakaz zapłaty + klauzula wykonalności = tytuł wykonawczy

Sąd może nadać klauzulę wykonalności tylko wtedy kiedy wyrok lub nakaz zapłaty jest już prawomocny, czyli żadna ze stron nie może się od niego już odwołać, bo postępowanie zostało zakończone.

2. Z jakich składników majątku można prowadzić egzekucję?

  • Ruchomości – np. pojazdy mechaniczne, sprzęt RTV, meble.
  • Wynagrodzenie za prace – wynagrodzenie uzyskane z pracy na podstawie umowy o pracę zawartej z pracodawcą.
  • Rachunki bankowe – rachunki bankowe prowadzone przez dany bank należące do dłużnika, jak i rachunki należące do dłużnika i jego małżonka lub osoby trzeciej.
  • Inne wierzytelności – np. z tytułu wynagrodzenia uzyskanego na podstawie umowy o dzieło lub umowy zlecenie, zasiłek z ubezpieczenia społecznego lub dla osób bezrobotnych, renta, emerytura, jak również dochody uzyskiwane np. z najmu lub dzierżawy np. mieszkania.
  • Inne prawa majątkowe – np. prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej.
  • Nieruchomości – np. mieszkanie, dom, działka.

UWAGA!
Ustawodawca przez ruchomość rozumie również zwierzęta, co oznacza, iż komornik może prowadzić egzekucję, np. z zwierząt hodowlanych należących do dłużnika.

3. Czego komornik nie może zająć?

Ustawodawca przewidział ograniczenia w egzekucji, które dotyczą zarówno uzyskanego dochodu, jaki i rzeczy należących do dłużnika. Jeżeli dłużnik jest zatrudniony na umowę o pracę, zajęciu podlega 50 proc. jego zarobków, jeżeli zaś egzekucja dotyczy niepłacenia alimentów, to więcej, bo 60 proc.

Kwotą wolną od zajęć z wynagrodzenia za pracę jest kwota odpowiadająca płacy minimalnej czyli w 2016 roku wolne od zajęcia jest 1850 zł brutto (tj. 1335,69 zł netto). Oznacza to, że ta kwota jest „bezpieczna” w tym sensie, że tyle musi zostać dłużnikowi na życie.

WARTO PAMIĘTAĆ!
W przypadku umów cywilnoprawnych, takich jak umowy – zlecenia czy umowy o dzieło, zajęciu podlegają kwoty w całości – nie mają tutaj zastosowania opisane wyżej ograniczenia.

Zgodnie zaś z obowiązującym prawem, emerytury i renty podlegają zajęciu w wysokości 25 proc. Wolne od egzekucji i potrąceń są jednak kwoty odpowiadające 50 proc. najniższej emerytury lub renty, zależnie od rodzaju pobieranego świadczenia.

Zgodnie z komunikatem ZUS, najniższa emerytura i renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz renta rodzinna wynosi 882,56 zł. Oznacza to, że 441,28 zł (50% z 882,56 zł) jest wolne od egzekucji i potrąceń. Natomiast najniższa renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy wynosi od marca 676,75 zł. Wolne od egzekucji i potrąceń jest zatem w tym przypadku 338,37 zł.

W przypadku zajęcia rachunku bankowego od września 2016 r. kwota ta jest ustalana ustalana miesięcznie i do końca 2016 roku będzie wynosić 1387,50 zł (75 proc. z 1850 zł płacy minimalnej).

WARTO PAMIĘTAĆ!
Egzekucja zobowiązań alimentacyjnych ma pierwszeństwo przed każdą inną egzekucją. Czyli jeżeli Twój mąż nie płaci alimentów i raty za telewizor, to najpierw ściągane będą środki na alimenty.

Dodatkowo dobrze wiedzieć, iż komornik nie może zająć następujących rzeczy: a) przedmiotów urządzenia domowego, pościeli, bielizny i ubrań codziennych, niezbędnych dla dłużnika i będących na jego utrzymaniu członków jego rodziny, a także ubrań niezbędnych do pełnienia służby lub wykonywania zawodu; b) zapasów żywności i opału niezbędnych dla dłużnika i będących na jego utrzymaniu członków jego rodziny na okres jednego miesiąca; c) jednej krowy lub dwóch kóz albo trzech owiec potrzebnych do wyżywienia dłużnika i będących na jego utrzymaniu członków jego rodziny wraz z zapasem paszy i ściółki do najbliższych zbiorów; d) narzędzi i innych przedmiotów niezbędnych do osobistej pracy zarobkowej dłużnika oraz surowców niezbędnych dla niego do produkcji na okres jednego tygodnia, z wyłączeniem jednak pojazdów mechanicznych. e) u dłużnika pobierającego periodyczną stałą płacę – pieniądze w kwocie, która odpowiada niepodlegającej egzekucji części płacy za czas do najbliższego terminu wypłaty, a u dłużnika nieotrzymującego stałej płacy – pieniądze niezbędne dla niego i jego rodziny na utrzymanie przez dwa tygodnie; f) przedmiotów niezbędnych do nauki, papierów osobistych, odznaczeń i przedmiotów służących do wykonywania praktyk religijnych oraz przedmiotów codziennego użytku, które mogą być sprzedane tylko znacznie poniżej ich wartości, a dla dłużnika mają znaczną wartość użytkową; g) produktów leczniczych niezbędnych do funkcjonowania podmiotu leczniczego, (dotyczy placówek szpitalnych); h) przedmiotów niezbędnych ze względu na niepełnosprawność dłużnika lub członków jego rodziny.

UWAGA!
Ocena wysokości kwoty pieniężnej wolnej od zajęcia u dłużnika nieotrzymującego stałej płacy należy do organu egzekucyjnego, czyli od komornika. Zawsze warto się z nim skontaktować, żeby przedstawić swoją sytuację.

4. Dostałem pismo zatytułowane „wezwanie organu egzekucyjnego do wskazania informacji na temat stanu majątku”. Czy muszę na nie odpowiadać?

Tak. Jako dłużnik jesteśmy zobowiązani do udzielenia komornikowi odpowiedzi na zadane przez niego w wezwaniu pytania. Przede wszystkim powinniśmy wskazać czy jesteśmy zatrudnieni jeżeli tak to na jakiej podstawie np. umowy o pracę, dzieło, zlecenie (powyżej zostało wskazane na czym polega różnica w egzekucji z danych składników majątku). W wypadku zatrudnienia powinniśmy podać komornikowi konkretne dane naszego pracodawcy – adres, nazwę. Komornik również zazwyczaj żąda od nas wskazania czy posiadamy nieruchomości, ruchomości (jeśli tak to o jakiej wartości), wierzytelności (akcje, udziały, lokaty), czy też rachunki bankowe. Warto również poinformować komornika o tym czy żaden inny organ nie prowadzi stosunku do nas egzekucji.

Dodatkowo dłużnik zobowiązany jest do powiadomienia w terminie 7 dni organu egzekucyjnego o każdej zmianie miejsca swego pobytu, trwającej dłużej niż jeden miesiąc. Zaniechanie odpowiedzi na wezwanie organu egzekucyjnego może narazić dłużnika na karę grzywny w wysokości do 2.000 zł.

WARTO PAMIĘTAĆ!
Organ egzekucyjny może nakładać na dłużnika karę kilkukrotnie.

5. Czy komornik może zająć dom/mieszkanie należący do małżeństwa, w którym tylko jedno z małżonków jest dłużnikiem?

Tak, natomiast aby przeprowadzić egzekucję z takiego składnika majątku wierzyciel musi uzyskać klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika lub wnieść do sądu pozew o zniesienie małżeńskiej wspólności majątkowej. Wierzyciel, który chce uzyskać klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika powinien wykazać, że stwierdzona tytułem wykonawczym wierzytelność powstała za zgodą małżonka dłużnika. Warto mieć na uwadze, że wierzyciel do wykazania powyższej okoliczności musi posiadać dokument urzędowy lub prywatny, na podstawie którego wykaże wyrażoną przez współmałżonka zgodę. Sąd podczas takiego postępowania zbada również czy dług nie został już uiszczony przez dłużnika oraz czy małżonkowie posiadają majątek wspólny. Przykładem powyższej sytuacji może być często spotykana praktyka stosowana przez banki gdy podczas zaciągnięcia kredytu przez jednego małżonka, drugi małżonek musi na piśmie wyrazić zgodę na wzięcie kredytu przez męża/żonę. Poprzez takie działanie banki zabezpieczają się na wypadek przyszłego, ewentualnego postępowania egzekucyjnego zapewniając sobie możliwość późniejszego skierowania egzekucji przeciwko, nie tylko majątkowi dłużnika, ale równiej majątkowi jego współmałżonka.

Drugą możliwością skierowania egzekucji przeciwko majątkowi wspólnemu np. wobec wspólnego domu/mieszkania jest złożenie przez wierzyciela pozwu o zniesienie małżeńskiej wspólności majątkowej. W przedmiotowym postępowaniu wierzyciel musi uprawdopodobnić, że zaspokojenie wierzyciela wymaga podziału majątku wspólnego małżonków. Niniejsza sytuacja będzie miała miejsce gdy egzekucja prowadzona z majątku dłużnika nie przynosi większych rezultatów i wierzyciel wykaże przed sądem, że skierowanie egzekucji przeciwko udziałowi dłużnika w majątku wspólnym spowoduje choć częściowe zaspokojenie wierzyciela. W przypadku domu/mieszkania Sąd orzekając o zniesieniu małżeńskiej wspólności majątkowej orzeka o wielkości udziału w majątku wspólnym. Przykładowo przy orzeczeniu o zniesieniu małżeńskiej wspólności majątkowej w przypadku nieruchomości sąd stwierdza, że 1 domu należy do dłużnika, zaś pozostała część do jego współmałżonka. W takiej sytuacji wierzyciel może złożyć wniosek do komornika o przeprowadzenie egzekucji z udziału dłużnika w danej nieruchomości.

§ Powyżej zostały omówione kwestie związane z egzekucją sądową czyli egzekucją prowadzoną przez Komornika. Przepisy regulujące powyższe kwestie znajdziecie w kodeksie postępowania cywilnego od art. 758 i następne. Aktualne wersje aktów prawnych znajdziesz zawsze na stronie Internetowego Systemu Aktów Prawnych.

Zostaw komentarz